پژوهشكده تحقيقات اسلامى
15
سرداران صدر اسلام (فارسى)
هاشم مرقال مرقال كيست ؟ نام او هاشم « 1 » فرزندعُتْبَة بن ابى وقاص قرشى زهرى ، و لقب و شهرت او مِرْقال « 2 » است ؛ او در واقعهء صفّين به اين لقب شهرت يافت . چون او درجنگ پرچم را به دست گرفته ، و با شيوهء خاص خود به سمت ميدان رزم مىشتافت . و هرگاه على ( ع ) در صفّين پرچم را به او مىداد ، هاشم آن را گرفته و با حالتى خاص با سرعت به سوى نبرد مىدويد ، از اين رو به او لقب مرقال داده شد . « 3 » او برادر زادهء سعد بن ابى وقاص ، و از قبيلهء بنى زُهْره است . و يكى از ياران رسول خدا است كه در سال فتح مكّه - سال هشتم هجرى - ، مسلمان شد ، و پس از فتح شام به آنجا رفته و سكونت گزيد . او در سخنورى مشهور و معروف و از مردان با فضيلت و تقوى و درستكار بوده است . « 4 »
--> ( 1 ) . اصابه ، ج 3 ، ص 593 و رجال ابن داود ، ص 199 . ( 2 ) . مرقال گرفته شده از رَقَلَ به معنى سريع ( المنجد ) . ( 3 ) . رجال شيخ طوسى ، ص 61 ؛ معجم رجال الحديث ، ج 19 ، ص 245 ؛ أصابه ، ج 3 ، ص 593 ؛ و جامع الرواة ، ج 2 ، ص 310 ؛ رجال ابن داود ، ص 99 ؛ وقعه صفّين ، ص 328 . ( 4 ) . اعلام ، زركلى ، ج 9 ، ص 49 ؛ تنقيح المقال ، ج 3 ، ص 288 .